Türkiye'de GLP-1 İlaçlarına Erişim Gerçekte Nasıl İşliyor

Türkiye'de bir GLP-1 ilacına ulaşıp ulaşamayacağınız tek bir sorunun cevabı değil, üç ayrı sorunun cevabı. Birincisi, ürünün Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından ruhsatlandırılmış olması. İkincisi, ruhsatlı ürünün fiilen piyasaya verilmiş olması, çünkü bunlar iki ayrı TİTCK listesi ve biri diğerini garanti etmiyor. Üçüncüsü, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) bedelini karşılayıp karşılamadığı ve bu üçüncüsü Türkiye'de rapor üzerinden yürüyor: Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) bir ilaç için hangi uzmanlık dalının, hangi kriterlerle, kaç ay süreli rapor düzenleyeceğini tek tek yazıyor. Bir molekül SUT'ta hiç geçmiyorsa alınacak bir rapor da yok demektir.

Dokuz markanın TİTCK karşısındaki durumu

TİTCK'nın 28.08.2026 tarihli Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesine göre yedi marka Türkiye'de ruhsatlı: Victoza (liraglutid, ruhsat 18.10.2012), Saxenda (liraglutid, 21.06.2017), Trulicity (dulaglutid, 19.01.2018), Ozempic (semaglutid, 17-18.05.2022), Rybelsus (ağızdan semaglutid, 28.12.2022), Wegovy (semaglutid, 27.12.2023) ve Mounjaro (tirzepatid, 15.08.2024, KwikPen formları 26.03.2025).

Zepbound Türkiye'de yok. Amerika Birleşik Devletleri'nde tirzepatid diyabet için Mounjaro, kilo için Zepbound adıyla satılıyor. Türkiye'de tirzepatidin tek markası Mounjaro ve ruhsatlı ürünler listesinde Zepbound adında hiçbir kayıt bulunmuyor. Türkçe bir sitede Zepbound adıyla ürün gösteren yer, Türkiye'de satılmayan bir isim kullanıyor demektir.

Orforglipron (Foundayo) da Türkiye'de ruhsatlı değil. Etkin madde ruhsatlı ürünler listesinde hiç geçmiyor, yani Türkiye'de reçete edilebilir bir ağızdan GLP-1 kilo ilacı bulunmuyor.

Buradaki asıl ayrım Rybelsus'ta. Rybelsus 3, 7 ve 14 mg tabletler halinde ruhsatlı, ancak TİTCK'nın 25.08.2026 tarihli SKRS E-Reçete İlaç ve Diğer Farmasötik Ürünler Listesinde, yani fiilen piyasada olan ve e-reçeteye yazılabilen ürünlerin listesinde, hiçbir Rybelsus barkodu yok. Aynı listede Ozempic'in 0,25, 0,50 ve 1 mg tek kalemlik kutuları, Wegovy'nin 0,25'ten 2,4 mg'a kadar beş kalemi, Mounjaro'nun 2,5'ten 15 mg'a kadar altı dörtlü kutusu, Saxenda'nın üçlü kalemi, Trulicity'nin 0,75 ve 1,5 mg dörtlü kutuları ve Victoza'nın tek kalemi aktif görünüyor.

Tarihlere bakmak da işe yarıyor, çünkü aktif ürünler listesi her ürünün listeye alındığı tarihi yazıyor. Mounjaro'nun düşük dozları Mayıs 2025'te, yüksek dozları Kasım 2025 ile Şubat 2026 arasında listeye girmiş. Wegovy Eylül ve Ekim 2025'te girmiş. Yani Türkiye'de kilo endikasyonlu semaglutid ve yüksek doz tirzepatid çok yeni, bir yıldan kısa süredir eczane zincirinde.

SGK ne ödüyor: rapor sistemi ve tek istisna

Türkiye'de bir ilacın bedelinin SGK tarafından karşılanması, çoğu zaman doğrudan reçeteye değil rapora bağlı. SUT, kısıtlı ilaçlar için hangi uzmanlık dalının raporu düzenleyeceğini, hangi klinik kriterlerin rapora yazılacağını ve raporun kaç ay geçerli olacağını madde madde belirliyor. Rapor yoksa eczane ödeme alamıyor, hasta tam bedeli ödüyor.

Diyabet ilaçlarının kuralları SUT'un 4.2.38 numaralı maddesinde. Bu maddede adı geçen tek GLP-1 analoğu eksenatid. Beşinci fıkra şunu istiyor: tedavi başlangıcında vücut kitle indeksi 35 kg/m2'nin üzerinde olacak, hastanın öyküsünde akut pankreatit bulunmayacak, tip 2 diyabet olacak ve metformin ve/veya sülfonilürelerin maksimum tolere edilebilir dozlarında yeterli glisemik kontrol sağlanamamış olacak. Başlangıç dozu rapor şartı aranmadan endokrinoloji uzmanınca reçete ediliyor, tedaviye devam edilecekse önce 6 ay süreli, sonrasında 1 yıl süreli endokrinoloji uzman hekim raporu düzenleniyor ve bu rapora dayanarak endokrinoloji veya iç hastalıkları uzmanları reçete edebiliyor. Eksenatid Türkiye'de Byetta adıyla hâlâ aktif ürünler listesinde.

Semaglutid, liraglutid, dulaglutid ve tirzepatid SUT metninde hiç geçmiyor. Bu dört molekülün hiçbiri için tanımlanmış bir rapor kriteri, uzmanlık kısıtı ya da ödeme koşulu yok. GLP-1 analogları SUT'ta yalnızca dışlama olarak anılıyor: DPP-4 antagonistleri GLP-1 analogları ile birlikte kullanılırsa bedelleri Kurumca karşılanmıyor, aynı kural linagliptin ve empagliflozin kombinasyonu için de tekrarlanıyor.

Kilo endikasyonu tarafında ise ilaç geri ödemesi hiç yok. SUT'ta obezite başlığı altında düzenlenen şey obezite cerrahisi (madde 2.4.4.O): vücut kitle indeksi 40'ın üzerindeyse genel cerrahi, endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları veya iç hastalıkları ve ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanlarının yer aldığı bir sağlık kurulu raporu isteniyor, 35 ile 40 arasındaki grupta ayrıca en az 6 ay uzman kontrolünde yaşam tarzı değişikliği ve/veya medikal tedavi ile kilo verilemediğinin rapora yazılması gerekiyor. Bir kilo verme ilacı için karşılığı olan bir madde bulunmuyor.

Bir kutunun SGK'nın Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde (EK-4/A) aktif olup olmadığı ayrı bir sorudur ve bu listenin tamamı Medula üzerinden, girişle yayımlanıyor. Bu sayfa tek tek barkod durumu iddia etmiyor. Doğrulanabilir olan şu: SUT'un kendi metninde bu dört molekül için yazılmış bir ödeme kuralı yok.

Fiyat: yılda bir kez ilan edilen bir avro değerine bağlı

Türkiye'de ilaç fiyatı serbest değil, formülle belirleniyor ve formülün içindeki en oynak parça bir kur. 12 Mart 2026 tarihli ve 33194 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11031 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, yürürlükteki Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Kararı getirdi. Kararın 2 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre gerçek kaynak fiyat para birimi olarak avro kullanılıyor, yani her ürünün temeli avro cinsinden bir referans fiyat.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası fiyatlandırmada kullanılacak 1 avronun kaç Türk Lirası sayılacağını tanımlıyor: bir önceki yılın Merkez Bankası günlük avro döviz satış kuru gerçekleşmeleri esas alınarak hesaplanan yıllık ortalama avro değerinin yüzde 65'i. Fiyat Değerlendirme Komisyonu her yılın ilk 45 günü içinde toplanıp bu değeri ilan ediyor.

Kararın geçici maddeleri o değeri açıkça yazıyor. Geçici 1 inci maddeye göre 1/4/2026 tarihine kadar yüzde 60 katsayı ile 26,8767 TL, geçici 3 üncü maddeye göre 1/4/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yüzde 65 katsayı ile 29,1164 TL. Bir okuyucunun bunu bilmesi gerekir, çünkü buradan iki sonuç çıkıyor. Türkiye'deki raf fiyatı serbest piyasa kuruna değil, yılda bir kez sabitlenen ve gerçek kurun altında kalması tasarlanmış bir kura bağlı. Ve bu değer güncellendiğinde fiyat kademeli değil, bir defada sıçruyor.

TİTCK'nın Referans Bazlı İlaç Fiyat Listesinde bu ürünlerin gerçek kaynak fiyatları avro cinsinden yayımlanıyor. 30.08.2026'da indirilen listede: Victoza tek kalem 44,39 avro, Ozempic 0,25, 0,50 ve 1 mg tek kalem 113,34 avro, Saxenda üçlü kalem 147,12 avro, Wegovy 0,25, 0,5 ve 1 mg tek kalem 372,83 avro, Wegovy 1,7 mg 633,81 avro, Wegovy 2,4 mg 745,66 avro, Trulicity dörtlü kutu 765,85 avro, Mounjaro dörtlü kutu 2,5 ve 5 mg 645 avro, 7,5 ve 10 mg 873 avro, 12,5 ve 15 mg 1.100 avro.

Bu rakamlar eczane fiyatı değil, fiyatlandırmanın çıkış noktası. Kararın 6 ncı maddesi bunun üzerine kademeli depocu ve eczacı kâr oranları ekliyor: firma satış fiyatının 406,76 TL'ye kadar olan kısmında yüzde 8 depocu ve yüzde 28 eczacı, 406,76 ile 814,77 TL arasında yüzde 6 ve yüzde 18, 814,77 TL üstünde yüzde 3 ve yüzde 13 (barem değerleri 1/4/2026'dan itibaren 440,65 TL ve 882,66 TL olarak uygulanıyor). Üstüne katma değer vergisi geliyor.

Bu sayfa Türk Lirası cinsinden aylık maliyet rakamı vermiyor. Perakende satış fiyatlarının yayımlandığı Detaylı İlaç Fiyat Listesi TİTCK sitesinde girişe kapalı, dolayısıyla doğrulanabilir bir raf fiyatı kamuya açık bir belgede bulunmuyor. Bir eczane ya da klinik sitesinde göreceğiniz TL rakamı ise, en iyi ihtimalle, hangi avro değeri ve hangi tarih için hesaplandığı yazılmadığı sürece okunamaz bir sayıdır.

Tedarik ve yurt dışına çıkarma: neyin doğrulanabildiği

TİTCK arzı takip edilen etkin maddeler için ayrı bir liste tutuyor (Tedarik Takipli Etkin Madde Listesi) ve tedarik sorununu resmî olarak tanımlamış durumda: ruhsatlı bir ürünün belirli bir zaman aralığında ulusal düzeyde arzının talebi karşılayamaması. Ancak bu liste TİTCK sitesinde girişe kapalı. Semaglutidin bu listede olup olmadığını kamuya açık bir belgeden doğrulamak mümkün olmadı, dolayısıyla bu sayfa Türkiye'de resmen ilan edilmiş bir Ozempic tedarik sorunu olduğunu iddia etmiyor. Aktif ürünler listesinde Ozempic'in sadece tek kalemlik kutuları görünüyor, üçlü kutuları ruhsatlı olmasına rağmen aktif listede yer almıyor.

Yurt dışına çıkarma tarafında ise durum net ve birincil kaynaklı. TİTCK'nın 29.12.2023 tarihli Ecza Ticarethanesi Haricinde Yapılacak İhracat Koşullarına İlişkin Kılavuzunun (EDİT-KLVZ-08) 5 inci maddesi iki cümleyle çerçeveyi çiziyor: Kurum tarafından verilmiş geçerli bir ihracat izni olmaksızın ürünler ülke dışına ihraç edilemez, ve ihraç edilecek tüm ürünlerin üreticiden alınması esastır. İhracat izni firmalara, TİTCK'nın elektronik başvuru sistemi üzerinden, ürün bazında veriliyor.

Yani Türkiye'deki iç piyasa stokundan alınıp yurt dışına götürülen ürün, tanım gereği bu iznin kapsamı dışında. Ayrıca her kutu İlaç Takip Sistemi içinde karekod ile tekilleştiriliyor ve üretimden ithalata, satıştan tüketime kadar her hareketi gerçek zamanlı kaydediliyor, bu sistem ihracatı ve tüketimi ayrı hareket tipleri olarak izliyor.

Bu bölüm bir arz gerçeğini tarif ediyor, bir yol değil. Türkiye'den ilaç temin etme yöntemi, hangi eczanenin ne sattığı ya da bunun nasıl yapılacağı bu sayfanın konusu değil ve olmayacak.

Sahte ürün konusunda ne bulundu

TİTCK'nın kamuya açık duyuru arşivi 2022 sonrasına kadar tarandı ve bu dokuz markadan herhangi birini adıyla anan bir sahte ürün ya da geri çekme duyurusu bulunamadı. Aynı şekilde TİTCK'nın güvensiz ürünler listeleri modülünde yayımlanan en güncel dosyalar 2019 ve öncesine ait. Bu, Türkiye'de sahte GLP-1 kalemi hiç görülmediği anlamına gelmez, sadece bu sayfada gösterilebilecek resmî bir Türkiye duyurusu bulunamadığı anlamına gelir. Kaynak gösterilemeyen bir iddia bu sayfada yer almaz.

Doğrulanabilir olan iki şey var. TİTCK sahte ve kaçak ilaç ihbarı için standart bildirim formları yayımlıyor, yani bu bildirimleri toplayan işleyen bir mekanizma mevcut. Ve İlaç Takip Sistemi sayesinde yasal zincirden gelen her kutu karekodla tekilleştirilmiş durumda, bu da meşru zincirin dışından gelen bir kalemi meşru olandan ayıran teknik özelliktir. Eczane dışı bir kaynaktan alınan kalemin bu izlenebilirliği yoktur.

Kanıtlar, her iddia için bir satır

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. TİTCK, Ruhsatlı Beşeri Tıbbi Ürünler Listesi (İRD-LST-15), 28.08.2026
2. TİTCK, SKRS E-Reçete İlaç ve Diğer Farmasötik Ürünler Listesi (AİK-LST-02), 25.08.2026
3. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği, madde 4.2.38 (birleştirilmiş metin)
4. Resmî Gazete, 12.03.2026 / 33194, Cumhurbaşkanı Kararı 11031
5. TİTCK, Referans Bazlı İlaç Fiyat Listesi (EDİT-LST-18), 30.08.2026'da indirilen sürüm
6. TİTCK, Detaylı İlaç Fiyat Listesi (giriş gerektiren sayfa)
7. TİTCK, Ecza Ticarethanesi Haricinde Yapılacak İhracat Koşullarına İlişkin Kılavuz (EDİT-KLVZ-08)
8. TİTCK duyuru arşivi ve Güvensiz Ürünler modülü, 30.08.2026 tarihli tarama