Hoe Toegang tot GLP-1-medicijnen in Nederland Werkt

Een Europese handelsvergunning betekent dat een geneesmiddel in Nederland mag worden verkocht. Het betekent niet dat de basisverzekering het betaalt. Voor de GLP-1-merken loopt vergoeding via het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) en, voor een deel van de merken, via aanvullende voorwaarden in Bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering. Zorginstituut Nederland beoordeelt dit per merk en per indicatie apart, wat verklaart waarom dezelfde werkzame stof voor diabetes wel vergoed kan worden en voor overgewicht niet, en waarom het beleid sinds 2018 meermaals is aangescherpt en weer heroverwogen.

Welke van de negen merken zijn in Nederland verkrijgbaar

Zeven van de negen merken hebben een Europese handelsvergunning en worden in Nederland op de markt gebracht onder hun internationale naam: Ozempic, Wegovy, Rybelsus, Mounjaro, Saxenda, Victoza en Trulicity zijn hier verkrijgbaar op recept.

Zepbound bestaat niet als apart merk in de Europese Unie. Tirzepatide, de stof die in de Verenigde Staten als Mounjaro voor diabetes en als Zepbound voor gewichtsbeheersing wordt verkocht, is in de EU en dus ook in Nederland onder één merknaam geregistreerd: Mounjaro, voor beide indicaties. Een Nederlandse site of aanbieder die de naam Zepbound gebruikt, gebruikt een Amerikaanse merknaam voor een product dat hier niet onder die naam wordt verkocht.

Foundayo (orforglipron), de orale pil van Eli Lilly, is tot op heden nergens in de Europese Unie goedgekeurd. Het Verenigd Koninkrijk keurde het middel op 10 augustus 2026 als eerste Europees land goed, buiten de EU en dus buiten het CBG-traject om. Een EMA-beoordeling voor de EU-markt loopt nog; op het moment van schrijven werd EU-goedkeuring, en daarmee beschikbaarheid in Nederland, niet eerder dan 2027 verwacht. Foundayo is nu dus niet in Nederland verkrijgbaar.

Vergoeding uit de basisverzekering: per indicatie, en niet stabiel

Semaglutide als Ozempic is sinds 1 oktober 2018 opgenomen in het GVS voor de behandeling van volwassenen met onvoldoende gereguleerde diabetes mellitus type 2 bij wie orale bloedglucoseverlagende middelen, zoals metformine, onvoldoende werken. Dit is de meest gangbare vergoede toepassing van semaglutide in Nederland.

Tirzepatide als Mounjaro is sinds 1 oktober 2023 in het GVS opgenomen voor diabetes type 2 zonder zeer hoog cardiovasculair risico. Zorginstituut Nederland adviseerde in maart 2026 de vergoedingsvoorwaarden te verruimen, en de minister van VWS nam dit advies over: sinds 1 mei 2026 wordt Mounjaro ook vergoed voor mensen met diabetes type 2 én een zeer hoog risico op hart- en vaatziekten. Dit is de kant van het beleid die is verruimd.

Semaglutide als Wegovy voor de indicatie obesitas is de kant die is afgewezen. Zorginstituut Nederland adviseerde de minister op 12 juli 2024 om Wegovy niet in het basispakket op te nemen voor obesitas. De redenen die het instituut noemde: onvoldoende duidelijkheid over de gezondheidswinst op lange termijn, geen goed beeld van welke patiënten het meest baat hebben, geen onderzoek naar een verantwoord stopmoment, een geschatte kostenpost tot 1,3 miljard euro per jaar bij volledige opname, en het lopende wereldwijde tekort aan semaglutide dat diabetespatiënten voorrang gaf. De minister nam dit advies over. Sindsdien wordt Wegovy voor obesitas niet vergoed vanuit de basisverzekering.

Dat is niet het eindpunt. Zorginstituut Nederland heeft in 2026 een nieuwe GVS-beoordeling van semaglutide voor obesitas geopend; op de eigen werkagenda van het instituut staat de publicatiedatum van dat advies nog als niet bekend. Tirzepatide (Mounjaro) voor de indicatie obesitas ligt via een apart traject eveneens ter beoordeling bij Zorginstituut Nederland; ook daar was medio 2026 nog geen besluit genomen. Beide trajecten kunnen tot een ander besluit leiden dan het Wegovy-advies van 2024, maar tot een gepubliceerd besluit is de status ongewijzigd: geen vergoeding voor obesitas.

Liraglutide, de stof achter zowel Saxenda (gewichtsbeheersing) als Victoza (diabetes), staat niet zelf als GVS-post genoteerd, maar aan vergoeding zijn voorwaarden verbonden via Bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering. Voor de diabetes-toepassing (Victoza en de generieke varianten) loopt vergoeding via de gebruikelijke diabeteszorg. Voor Saxenda gelden de aanvullende Bijlage 2-voorwaarden, waaronder een aantoonbaar gevolgde leefstijlinterventie.

De rol van de huisarts, en wanneer een specialist nodig is

Voor de diabetes-indicaties schrijft meestal de huisarts of de internist het recept uit. De voorschrijver vult een artsenverklaring in waarmee de apotheek toetst of aan de GVS-voorwaarden is voldaan, zoals een vastgestelde diagnose diabetes type 2 en onvoldoende effect van orale middelen. Er is voor deze indicatie geen verplichte verwijzing naar een gespecialiseerd centrum.

Voor de gewichtsbeheersing-indicatie ligt dat anders. De Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), een uit de basisverzekering vergoed tweejarig traject van begeleiding op voeding, beweging en gedrag door een leefstijlcoach of diëtist, is in de vergoedingsvoorwaarden voor Saxenda en in de eerdere Wegovy-voorstellen een terugkerende voorwaarde: een aantoonbaar gevolgd en onvoldoende effectief GLI-traject, niet alleen een verwijzing ernaartoe. Een huisarts kan hiernaar verwijzen, maar de uitvoering en de beoordeling van het resultaat liggen bij het leefstijltraject zelf, niet bij de huisarts alleen. Voor de obesitas-indicatie functioneert dit in de praktijk als een specialistische drempel, ook zonder dat Nederland, zoals het Verenigd Koninkrijk, een formeel getrapt systeem van gespecialiseerde obesitascentra in de vergoedingsvoorwaarden zelf heeft vastgelegd.

Wat het kost zonder vergoeding

Voor wie niet aan de vergoedingsvoorwaarden voldoet, of niet op een nieuw besluit wil wachten, is particuliere aanschaf op recept mogelijk. Geen enkele Nederlandse overheids- of Zorginstituut-bron publiceert echter een vaste consumentenprijs voor deze middelen buiten de vergoeding: de groothandelsprijs (AIP) ligt vast via het geneesmiddelenprijzenbeleid, maar de prijs die een apotheek aan een niet-verzekerde gebruiker in rekening brengt, wordt commercieel bepaald en varieert per apotheek en per aanbieder.

Deze pagina noemt daarom bewust geen vast bedrag per maand. De cijfers die online circuleren, komen vrijwel uitsluitend van commerciële afslankklinieken en telehealth-aanbieders die deze middelen ook verkopen, en zijn daarmee geen onafhankelijke bron. Wie een prijs krijgt voorgelegd, doet er goed aan te controleren of consultatie, opvolging en verzending apart in rekening worden gebracht bovenop de prijs van het medicijn zelf.

Tekorten en off-label gebruik: de signalen van het CBG

Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) waarschuwde op 17 maart 2023 voor een aanhoudend tekort aan het diabetesmedicijn Ozempic, en herhaalde die waarschuwing op 17 november 2023, dan uitgebreid naar zowel Ozempic als Victoza. In beide meldingen wijst het CBG op een sterk gestegen vraag naar semaglutide voor gewichtsverlies als een van de factoren achter het tekort, naast productiecapaciteit bij de fabrikant. Voor mensen met diabetes type 2 die op deze middelen zijn ingesteld, was dit een reëel toegangsprobleem: zij concurreerden om voorraad met een veel grotere groep gebruikers die het middel off-label voor gewichtsverlies gebruikte.

Deze tekorten zijn ook een van de expliciet genoemde redenen in het Zorginstituut-advies van juli 2024 om Wegovy niet te vergoeden voor obesitas: bredere vergoeding voor gewichtsverlies zou de druk op een voorraad die al onvoldoende was voor de diabetes-indicatie verder vergroten.

Het bewijs, één regel per bewering

Veelgestelde vragen

Bronnen

1. Zorginstituut Nederland, nieuwsbericht Wegovy-advies
2. Zorginstituut Nederland, werkagenda GVS-advies semaglutide/Wegovy
3. Zorginstituut Nederland, GVS-advies semaglutide (Ozempic) 2018
4. Zorginstituut Nederland, GVS-advies uitbreiding tirzepatide (Mounjaro) 2026
5. Zorginstituut Nederland, werkagenda GVS-advies tirzepatide/Mounjaro obesitas
6. Farmacotherapeutisch Kompas, preparaattekst liraglutide
7. CBG-MEB, nieuwsbericht tekort Ozempic, maart 2023
8. CBG-MEB, nieuwsbericht aanhoudend tekort Ozempic en Victoza, november 2023
9. Pharmaphorum, vakpers over UK-goedkeuring Foundayo
10. European Medicines Agency, EPAR Mounjaro